Datering
Maker Fa, Louwmans en Co.

Een ijzeren krukgewicht van 5 kilogram, gemaakt door Louwmans en Co. te Sneek.

Krukgewicht. IJzer. Afgeknot conisch van vorm. Bovenop een kruk of beugel. In het midden lood, waarin de ijkmerken werden geslagen. In het lood de merken b (1924/1925), d (1928/1929), f (1930/1931) en h (1934/1935). In het ijzer het opschrift '5 KILOG.' Vervaardigersmerk: L (met schreef in de onderste streep).
Het merk L werd gebruikt door de firma Louwmans te Sneek van zeker 1870 tot en met 1907. Deze firma maakte veel maten en gewichten, Zelfs zodanig veel dat de ijkers van het ijkkantoor van Leeuwarden (nr. 15) tot eind 1874 op de fabriek kwamen om te ijken. In 1903 verhuisde het bedrijf van Sneek naar Wenum (bij Apeldoorn) omdat de vele gebouwen aan de Gedempte Pol niet goed geschikt te maken waren om te voldoen aan de Arbeids- en veiligheidswet. In Wenum betrok de firma een voormalige levensmiddelenfabriek. In de periode 1870-1940 heeft de firma ook ijzeren gewichten in de handel gebracht. Deze werden vrijwel zeker gemaakt door de Asser IJzer- en Metaalgieterij te Assen. In het begin werden veel gewichten afgekeurd (gemerkt met de L met schreef). Later was de kwaliteit iets beter (gemerkt met schreefloze L). De gewichten hebben tamelijk jonge ijkmerken. Dat komt omdat ze steeds overgeijkt werden en de jongere ijkmerken over de oude heen werden geslagen. De schenker is een nazaat van Joachim Louwmans. Diens dochter Euphemia was de overgrootmoeder van B.E.P. Siermann.
literatuur: - J.J. de Vos, De Historie van de firma Louwmans en Co. (niet uitgegeven manuscript) - M.A. Holtman, Meten en wegen in Friesland (Uithuizen, 1994) - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1994, p. 34 - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1998, p. 43 - G.M.M. Houben en D.A. Wittop Koning, 2000 jaar Gewichten in de Nederlanden (Lochem, 1980) - www.oudegewichtjes.nl

Identificatie
Titel
Een ijzeren krukgewicht van 5 kilogram, gemaakt door Louwmans en Co. te Sneek.
Objectnummer
FSM-1998-340
Objecttype
  • Gewichten
    Metalen of stenen voorwerp dat een bepaalde zwaarte heeft en dat men gebruikt om de zwaarte van andere voorwerpen te bepalen. (ABR)
  • Maten en gewichten
Persistente URL
http://hdl.handle.net/21.12111/fsm-collect-1000015779
Werk
Breedte
cm
Hoogte
16.0 cm
Lengte
cm
Museum
Fries Scheepvaart Museum
Vervaardiging
Maker
  1. Fa, Louwmans en Co.
Datering
Materiaal
  • IJzer
    Fe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd.
  • Metaal
    Alle leden van een grote groep stoffen die meestal een kenmerkende glans vertonen. Het zijn goede geleiders van elektriciteit en warmte, ze zijn ondoorschijnend, kunnen smelten en zijn meestal pletbaar of kneedbaar. (Project Fotografie)Any of a large group of substances that typically show a characteristic luster, are good conductors of electricity and heat, are opaque, can be fused, and are usually malleable or ductile. (Project Fotografie)Een metaal is een materiaal dat in vaste vorm kristallijn is, ondoorzichtig, smeedbaar, pletbaar en een goede geleider van warmte en stroom. (Conservation Dictionary)
Aankoop & Licentie
Licentie
BY-SA

Trefwoorden