Datering
Maker onbekend

Moor

Deze moor draagt een donkergroene mantel en een rood-witte tulband. De tulband is versierd met goudkleurige gebedssnoeren en een gestileerde, ruitvormige sierspeld. De gaper draagt verder grote, goudkleurige oorbellen en een witte kralenketting met een goudkleurige hanger, ingelegd met een groene edelsteen. Dit exemplaar hing tot in de Tweede Wereldoorlog uit bij een Joodse apotheker in Amsterdam. De eigenaar werd gedeporteerd en in 1943 omgebracht in Sobibor. Het is waarschijnlijk dat de apotheek kort na zijn deportatie is opgeheven, waarna de gaper in privébezit kwam.

Gedetailleerde beschrijving

Moren: aan de ‘muzelmannen’ verwant zijn de zogenaamde ‘Moren’: gapers met een tulband, gouden oorbellen en een nóg donkerdere huid. De drogisterijen waarvan zij de gevel sierden, hadden soms namen als ‘De Moriaan’. Over de herkomst van ‘de moor’ bestaan verschillende theorieën. Zo zou dit type gaper te danken kunnen zijn aan de ontmoetingen van de Verenigde West-Indische Compagnie (WIC) tijdens hun verre tochten. Maar de ‘moor’ kan ook simpelweg een variatie op het exotische thema ‘muzelman’ zijn. Aan het eind van de negentiende eeuw vond een revival plaats van zeventiende-eeuwse, vaak Bijbelse voorstellingen waarop ook Moren werden afgebeeld. Ook deze opleving kan hebben geleid tot het ontstaan van de Moors-ogende gapers. https://www.nationaalfarmaceutischmuseum.nl/collectie/item/56 Gaper, donkere muzelman open mond felrode tong, met donkergroene mantel en rode tulband met witte rand en goudkleurige kralen, zilverkleurig kralensnoer met pendant om de hals en oorbellen, gepolychromeerd, (M. de Jong, Amsterdam).

Identificatie
Titel
Moor
Objectnummer
MAG0044z
Objectcategorie
Beeldhouwkunst
Objecttype
  • gaper
    Gapers zijn koppen met de tong uit de mond, die symbool staan voor een apotheek of drogisterij. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
Persistente URL
http://hdl.handle.net/21.12111/zzm-netwzzc-20000118
Werk
Breedte
58.5 cm
Hoogte
51.0 cm
Diepte
22.5 cm
Museum
Stichting Management voor Apothekers en de Gezondheidszorg
Vervaardiging
Maker
  1. onbekend
Materiaal
  • hout
    Hout is een bouwmateriaal, afkomstig van boomstammen en -takken. Naast merg, spint en schors vormt het daarvan het voornaamste bestanddeel. Ten noorden van de Alpen is hout van oudsher het belangrijkste bouwmateriaal. Onderscheiden worden naaldhout van naaldbomen (dennen, grenen, vuren) en loofhout van loofbomen (eiken, beuken enz.). De stammen werden meestal in het groeigebied gekantrecht en per vlot of in een schip over water vervoerd. De houthandel en -nijverheid concentreerden zich in Nederland vooral in Dordrecht, Amsterdam, Deventer en later ook in de Zaanstreek. Voor regionaal gebruik concentreerde de houthandel zich ook in plaatsen als ’s-Hertogenbosch, Schoonhoven en Tiel. (Haslinghuis)
  • verf
    Iedere dispersie van een pigment in een oplosmiddel van water, olie of een andere organische stof. (AAT-Ned)
Techniek
  • houtsnijwerk
    Houtsnijwerk is hout, dat bewerkt is met een stuk snijdgereedschap, waardoor het een bepaalde vorm krijgt. Dit wordt dan op bijvoorbeeld klokken of meubilair aangebracht om het er mooier uit te laten zien. Vroeger was dit het ambacht van de houtsnijder en de beeldsnijder, tegenwoordig wordt het vaak machinaal met een freesmachine aangebracht. (Wikipedia)
  • geschilderd
    Schilderen: oppervlakkige behandeling, bestaande uit het aanbrengen van één of meer verflagen.
Aankoop & Licentie
Verworven
bruikleen 1 oktober 2009
Licentie
BY-SA
Locaties
  • Utrecht
Reproductie
Vervaardiger van reproductie
Studio-Oost

Trefwoorden